پیشگفتار کتاب اخلاق حرفه ای- تالیف دکتر حمید رضا سهیلی- دکتر جواد فقیهی پور- حسین مهدوی نسب.با همکار
از خدا جوييم توفيق ادب بيادب محروم ماند از لطف رب
بيادب تنها نَه خود را داشت بد بلکه آتش در همه آفـاق زد
مثنوی، دفتر اول، ب 77 ـ 78
یکی از دغدغه های اصلی مدیران برجسته و کارآمد سازمان های پیشرو، تلاش جهت ایجاد بستر مناسب برای رشد و تعالی سرمایه های انسانی است. این مدیران با ترویج مفاهیم و رعایت موازین اخلاقی تلاش دارند تا فضای جدیدی از تعهد و رسالت سازمانی تعریف نمایند. در همین راستا توجه به مفاهیم اخلاق حرفه ای و پای بندی به آن به عنوان یکی از اصلی ترین الزامات سازمان ها تعریف و تبیین شده است. از اواخر قرن بیستم میلادی تا کنون طرح موضوعات اخلاقی و مسئولیت اجتماعی در دانشکده های مدیریت از یکسو و بنگاه ها از سوی دیگر بیش ازپیش مورد توجه قرار گرفته است. در این زمینه با توجه به هم راستایی این موضوعات با الزامات توسعه پایدار، مجامع علمی نیز حساسیت بیشتری در اجرای این مفاهیم در سازمان ها به عمل آورده اند. مجله فورچون به عنوان یکی از معتبرترین مراجع ردهبندی شرکتها، از سال 2005 به بعد در رتبهبندی 500 بنگاه برتر جهان، ميزان تعهد آنها به مسائل اخلاقی و مسئولیتهای اجتماعی را به عنوان يكي از معيارهاي سنجش و رتبهبندي خود قرار داده است، طبیعتا در مسئولیت های سازمانی که خود ریشه در مسئولیت های اخلاقی دارد، راز ماندگاری، بقا و توسعه سازمان ها در گرو رعایت مسائل اخلاقی است . توجه به ابعاد مختلف اخلاق حرفه ای و آموزش مدیران و کارشناسان با رویکرد توسعه و تقویت مبانی فرهنگ سازمانی یکی از الزامات جهت ایجاد تعامل سازنده بین کلیه ذی نفعان می باشد. در این راستا تاکید بر ویژگی های اخلاق حرفه ای مانند صداقت، تعهد ، عدالت و انصاف، وفاداری، پاسخگویی، شفافیت، دوری از فساد، رعایت ارزش ها و هنجارهای اجتماعی تنها بخش هایی از این مفهوم برجسته را نمایان می کند.
رويكرد اخلاقی مبتنی بر تفکر فضيلتگرايانه فضای سالم، شفاف و عاری از بی عدالتی را در سازمان ها ایجاد می کند وکمک می نماید تا در رويارويي با معضلات اخلاقي، صرفاً احكام و فضيلتهاي اخلاقي ملاک عمل قرار گیرد. در این زمینه تدوین منشور اخلاقي یکی از گام های موثر در ایجاد و توسعه مبانی علمی اخلاق حرفه ای بر اساس رویکرد فضیلت گرایانه می باشد. این منشور کمک می نماید تا ابعاد مختلف اخلاق حرفه ای از حوزه فردی ، سازمانی و اجتماعی مورد توجه قرار گیرد و تعهد و التزام مدیران و کارکنان را به رعایت اصول و قواعد اخلاقی جلب نماید. ذکر این نکته ضروری است که اخلاق حرفه ای باید به عنوان یک رویکرد استراتژیک مورد توجه مدیران ارشد سازمان ها باشد تا بتوان با اتخاذ تصميمات منطقي و خردمندانه جهت تعالی سرمایه های انسانی همت گماشت. بنابراين برای توسعه مفاهیم اخلاقی نيازمند نگرش سيستمي هستيم که تمامی ابعاد و اجرای مفاهیم اخلاقی را مورد امعان نظر قرار دهیم. بی توجهی و یا کم توجهی به این رویکرد در مقام تبيين و تحليل مسائل خلاقي آسیب های جدی به سازمان وارد می کند.
امید است با مطالعه این کتاب ارزشمند مدیران، صاحب نظران، محققان ، استادان و دانشجویان بتوانند ضمن ارتقاء دانش علمی خود در حوزه اخلاق حرفه ای، نسبت به جاری سازی آن در زندگی شخصی، سازمانی و اجتماعی خود همت گمارند و شاهد ترفیع رفتارهای عالمانه و اخلاقی در مناسبات حرفه ای و اجتماعی باشیم.
دکتر آذر صائمیان
رئیس شورای سیاست گذاری مجله مدیریت
و دبیر علمی کنفرانس ملی فرهنگ سازمانی با رویکرد اخلاق حرفه ای
