خلاقيت ذاتی است یا اکتسابی؟
این سوال که آیا خلاقیت ذاتی است یا اکتسابی ، معمولا در محافل علمی و اجتماعی مطرح می شود . برخی معتقدند خلاقیت ذاتی است و افراد خاصی توانائی خلق ایده های جدید و ناب را دارند وبرخی معتقدند که خلاقیت اکتسابی است . آن چه که مسلم است از طریق آموزش و یاد گیری می توان مهارت ارائه ایده های را فرا گرفت. برای این کار باانجام پیش آزمون و پس ازمون و مقایسه نتایج آن می توان به میزان موفقیت در فراگیری خلاقیت پی برد.
در اینجا دو تعریف از خلاقیت ارائه می شود:
- خلاقیت عبارت است ازبکارگیری توانائی های ذهنی برای ایجاد یک تغییر هدفدار
- خلاقیت عبارت است از توانائی دیدن ، آگاه بودن و پاسخ دادن
بین خلاقیت و نوآوری تفاوت های اساسی وجود دارد . در خلاقیت ایده های جالب و جذاب متعدد ارائه می شود ولی در نوآوری آن ایده ها به عمل در می آید.
برخی ازمهارت هاي خلاقيت :
- رواني انديشه : اجازه دهیم ذهن هرجا می خواهد برود و مانع حرکتش نشویم.
- انعطاف پذيري : توانايي تركيب متنوعي از ايده هاي گوناگون مورد نظر می باشد .
- شرح و تفضيل : توانايي اضافه كردن جزئيات وتفصیل موضوع مطرح است .
- نوگرايي : منحصر به فرد بودن و نو بودن ایده ها ملاک است .
- سهولت:. کار خلاقیت ساده کردن ، پیچیدگی هاست .
معمولا موانع فردي خلاقيت مانع بروز خلاقیت می شود که عمده ترین آنها عبارتند از عدم انعطاف پذيري - اتكاء شديد به تجربیات قبلي - منطقي فكركردن و تحت تاثير ارزشهاي شخصي قرار گرفتن- ترس از شكست - عدم اعتماد بنفس- بی انگیزه گی - کم حوصله گی -روزمره گی و عادت به وضعیت موجود.
برخی از تکنیک های خلاقیت :
- روش طوفان مغزی(Brain Storming) – در این تکنیک افراد در زمینه یک موضوع مشخص ایده های زیادی را مطرح می کنند تا جائی که هیچ ایده جدیدی به ذهن کسی نرسد.
- روش گردش تخیلی - با استفاده از گردش تخیلی در مکان ها و زمان ها و یا پیرامون موضوعات مورد علاقه ایده های زیادی بدست می آید.
- روش تفکر موازی- هم زمان به چند موضوع و راه حل های مشترک آن ها توجه می شود .
- روش ترسیم نقشه فکر- با این روش ابعادموضوعی که درفکر است روی کاغذ آورده می شود در نتیجه ایده های فراوانی به دست می آید.
- روش 6 کلاه تفکر خلاق – در این روش از 6 کلاه رنگی به عنوان نماد و سمبل استفاده می شود . کلاه آبی ( کنترلی) – کلاه سفید ( علمی و قابل مشاهده)- کلاه قرمز ( احساسی) - کلاه سیاه ( انتقادی)- کلاه زرد( مثبت ) -کلاه سبز ( خلاق)
- تکنیک TRIZ( حل ابداعانه و نظام یافته )
