مدل فرآیند شایستگیهای محوری
مدل فرآیند شایستگیهای محوری
یکی از مدلهای اصلی در شایستگیها مدل روابط ساختار POCCI در شایستگیهای محوری میباشد. این مدل اساساً با 4 بعد اصلی خود تلاش دارد تا مدلی طراحی نماید که به عنوان شایستگیهای محوری بر اساس تغییرات محیطی اثر گذار در روابط سازمانی و همچنین چشم انداز و مأموریت سازمان، مؤلفه های آن را ترسیم نماید. در این مدل شایستگیهای محوری بر اساس عوامل درون سازمانی (بالا به پایین – پایین به بالا) اثر گذار بر اهداف و برنامههای سازمان، شایستگیهای مورد نیاز را شناسائی نماید. همچنین با رویکرد توجه به محیط برون سازمانی تأثیرات بیرونی را شناسائی و شایستگیهای لازم برای مواجهه با تغییرات بیرونی را ایجاد نماید و در بعد دیگر توجه به ویژگی های نیروی انسانی در محیط رقابتی داشته باشد.
این مدل دارای چهار ابعاد با عملکردهای زیر میباشد:
•بالا- پایین (تفکر استراتژیک مهارت شایستگی درک نیاز) : در این بعد پس از ترسیم چشم انداز، مأموریت و خطوط اصلی استراتژیک، شایستگی درک تفکر استراتژیک و نحوه اجرای آن مطرح میگردد. این بعد به جهت اینکه تمامی برنامههای استراتژیک سازمان توسط اعضاء هیأت مدیره و یا گروههای تخصصی ترسیم میشود نیاز دارد تا برای عملیاتی شدن به ردههای پایین سازمان به نحوه اجرای آن و داشتن تفکر مشترک با برنامه ریزان توجه شود چون در این صورت میتوان به تحقق برنامهها امید داشت.
•پایین – بالا (تفکر یکپارچگی استراتژیک) :این بعد از مدل به این نکته میپردازد که سازمان ممکن است برای تحقق برنامههای خود استراتژیهای متعددی را ترسیم نماید. در این سطح توجه به شایستگی هائی میشود که افراد سطوح پایین سازمان نیاز دارند تا بتوانند بین استراتژیهای عملیاتی یکپارچگی و انسجام لازم را ایجاد نمایند. به عبارت دیگر سازمان تبدیل به جزایر کوچکی نشود که هر بخش فقط در یک موضوع تفکر خاص داشته باشد و نتواند فعالیتهای حیاتی خود را به بخشهای دیگر منتقل و یا از آنها کمک گیرد. این بعد بر شایستگی های تفکر استراتژیک یکپارچگی تمرکز دارد که به عنوان یکی از ابعاد شایستگیهای محوری نیز شناخته شده است.
•بیرون – داخل:محیط، استراتژی، ساختار ESS : این بعد به مجموعه شایستگی هائی اشاره دارد که توانائی درک و پیش بینی شرایط متغیر محیط بیرون سارمان را به عنوان یک الزام اساسی مطرح میکند به عبارت دیگر اگر مدیران نتوانند محیطهای پیچیده و پر چالش را شناسائی و برای مواجهه با آن راهکارهای مناسب ارائه نمایند نمیتوانند به بقا خود ادامه دهند؛ لذا این شایستگی شامل مجموعهای از مهارتها و دانشهای مورد نیاز است که این توانمندی را در مدیران و کارکنان ایجاد و توسعه دهد. با شناخت موقعیتهای محیطی، استراتژی های به دنبال آن ساختارها شکل میگیرند که این دو به قابلیتهای مدیران در درون سازمان اشاره دارد که چگونه بتوانند با تحلیل شرایط محیطی استراتژی- های مناسب را طراحی و اجرا نمایند.
•داخل – بیرون (نیروی انسانی رقابتی) - بعد آخر از هسته شایستگیها اشاره به نیروی انسانی دارد که توان حضور در بازارهای رقابتی را داشته باشند. این توانائی از طریق آموزش، یادگیری مستمر، مربیگری و سایر روشهای توسعه فردی امکان پذیر میباشد.
عناصر مدل شایستگیهای محوری (POCCI ) از ترکیب اجزا و عناصر رویکردهای سازمانی نشات می گیر دو با مؤلفه های اثر گذار از طریق محیط و استراتژیهای درون سازمان شایستگیهای محور استخراج میگردد
اثر گذار بر اهداف و برنامههای سازمان، شایستگیهای مورد نیاز را شناسائی نماید. همچنین با رویکرد توجه به محیط برون سازمانی تأثیرات بیرونی را شناسائی و شایستگیهای لازم برای مواجهه با تغییرات بیرونی را ایجاد نماید و در بعد دیگر توجه به ویژگی های نیروی انسانی در محیط رقابتی داشته باشد .
